JUMP TO MAIN CONTENT
Rohe mini-map for Ngāti Tūwharetoa. Te Arawa Waka

Ngāti Tūwharetoa

Recognised iwi in the Māori Fisheries Act 2004. Recognised iwi in the Māori Fisheries Act 2004

Population: 34226

Rohe map for Ngāti Tūwharetoa.

Rohe (Tribal Area)

The Ngati Tuwharetoa tribal territory is in the central North Island, around the Lake Taupo water catchment area. The boundaries are:

North – near Mihi’s bridge south of Reporoa;
West – Titiraupenga, the Hauhungaroa Ranges and south-west to Taumarunui;
East – the Kaimanawa Ranges; and
South – Tongariro National Park.

There are also many families of Ngati Tuwharetoa living in the Moawhango, Bulls and Tokorangi areas. There is a saying in Ngati Tuwharetoa: ‘Ko te tomokanga o te iwi ki te tonga, ki Tokorangi’ (the gateway to Tuwharetoa in the south is at Tokorangi).

There are several sub-tribes of Ngati Tuwharetoa which have grouped under two names:

Te Matapuna: these people live in the south of Motutaiko, the island in Lake Taupo, and on the lake’s southern shores. Their name indicates that they are the source of tribal life.

Te Hikuwai: these groups are north of Motutaiko. Their name means ‘the reservoir’, as they live where the waters of the lake join the Waikato River.

Iwi rohe interest in local authority regions and districts

This rohe of Ngāti Tūwharetoa extends into the regions or districts of the following local authorities. This implies that the iwi has asserted a level of mana whenua / kaitiakitanga in each of these local authorities and should be consulted on Resource Management Act matters if they impact on those areas.

Regional Council

Environment Waikato (Regional Council)
Horizons Regional Council (Manawatu-Wanganui)

Territorial Authority

Taupō District Council
Ruapehu District Council

Hapū and Marae

Contact information for hapū and marae may be provided by the Representative Organisation at their discretion.

Hapū

Marae

Wharenui

Location

Ngāti Haa Mōkai Pakake Taiari Tirohanga Road, Mōkai
  Waihaha Haukapuanui Waihaha
Ngāti Hekeawai Maniaiti Te Aroha o Ngā Mātua Tūpuna Maniaiti, SH 41, Ngā Puke
Ngāti Hikairo Hikairo ( Te Rena ) Hohotaka Road, Te Rena
  Otukou Okahukura Otukou, SH 47, Rotoaira
  Papaakai Rākeipoho Lake Rotoaira Road, Rotoaira
Ngāti Hinekura Korohe Rereao Korohe Road, Korohe
Ngāti Hinemanu Mangahoanga ( Mataarae ) Mataarae Mataarae Marae Road, Reporoa
  Ōhākī Tahumatua Te Toke Road, Reporoa
  Te Toke Te Rama Te Toke Road, Reporoa
Ngāti Hinemihi Kauriki Te Ōhākī Pungapunga Valley Road, Ngā Puke
  Maniaiti Te Aroha o Ngā Mātua Tūpuna Maniaiti, SH 41, Ngā Puke
  Takaputiraha ( Petania ) Ngapuke Road, Taringamotu
Ngāti Hinerau Maroanui SH1, Maroa, Taupō
  Waipahihi ( Kuropoto ) Kuropoto Hinerau Grove, Waipahihi
  Waitahanui Pākira Pakira Place, Waitahanui
Ngāti Hineure Waipahihi ( Kuropoto ) Kuropoto Hinerau Grove, Waipahihi
Ngāti Hineuru Te Hāroto Te Rongopai SH 35, Te Hāroto
Ngāti Hinewai Korohe Rereao Korohe Road, Korohe
Ngāti Hinewai-Toroa Ōhākī Tahumatua Te Toke Road, Reporoa
Ngāti Huruao Hīrangi Tūwharetoa i te Aupōuri Hirangi Road, Tūrangi
Ngāti Kapawa Ōruanui ( Te Kapa o te Rangiita ) Te Kapa o te Rangiita Ōruanui Road, Ōruanui
Ngāti Kikopiri Maroanui SH1, Maroa, Taupō
Ngāti Kurapoto Waitahanui Pākira Pakira Place, Waitahanui
Ngāti Kurauia Tokaanu Puhaorangi SH 41, Tokaanu
Ngāti Manunui Kakahi Taumaihiorongo Ako Street, Kakahi
  Maniaiti Te Aroha o Ngā Mātua Tūpuna Maniaiti, SH 41, Ngā Puke
  Pūkawa Manunui a Ruakapanga Pūkawa
Ngāti Marangataua Wi Kahau Papaakai Rākeipoho Lake Rotoaira Road, Rotoaira
Ngāti Mataarae Mangahoanga ( Mataarae ) Mataarae Mataarae Marae Road, Reporoa
Ngāti Moekino Mōkai Pakake Taiari Tirohanga Road, Mōkai
Ngāti Moetu Kauriki Te Ōhākī Pungapunga Valley Road, Ngā Puke
  Waihaha Haukapuanui Waihaha
Ngāti Ngauru Tokaanu Puhaorangi SH 41, Tokaanu
Ngāti Ohomairangi Tokaanu Puhaorangi SH 41, Tokaanu
Ngāti Parehuia Tokaanu Puhaorangi SH 41, Tokaanu
Ngāti Parehuia - Matangi Waihī Tapeka Prince of Wales Drive, Waihī
Ngāti Parekaawa Mōkai Pakake Taiari Tirohanga Road, Mōkai
  Poukura Parekawa Poukura, Tūrangi
Ngāti Piri Hīrangi Tūwharetoa i te Aupōuri Hirangi Road, Tūrangi
Ngāti Pou Hīrangi Tūwharetoa i te Aupōuri Hirangi Road, Tūrangi
Ngāti Rahurahu Waimahana Rahurahu Mihi Bridge, SH 5, Reporoa
Ngāti Rākeipoho Otukou Okahukura Otukou, SH 47, Rotoaira
  Papaakai Rākeipoho Lake Rotoaira Road, Rotoaira
Ngāti Ranginui Waitahanui Pākira Pakira Place, Waitahanui
Ngāti Rauhoto Nukuhau Rauhoto Pitiroi Street, Nukuhau
Ngāti Rauhoto-a-Tia Maroanui SH1, Maroa, Taupō
  Nukuhau Rauhoto Pitiroi Street, Nukuhau
Ngāti Rongomai Rongomai Rongomai Waiotaka Road, Korohe
  Waiotaka Rongomai Taniwha
Ngāti Ruingarangi Te Rangiita Te Rangiita Pitiroi Street, Nukuhau
Ngāti Tahu Mangahoanga ( Mataarae ) Mataarae Mataarae Marae Road, Reporoa
  Ōhākī Tahumatua Te Toke Road, Reporoa
  Te Toke Te Rama Te Toke Road, Reporoa
  Waimahana Rahurahu Mihi Bridge, SH 5, Reporoa
Ngāti Tamawhiti Whitikaupeka Whitikaupeka Napier - Taihape Road, Moawhango
Ngāti Tarakaiahi Mōkai Pakake Taiari Tirohanga Road, Mōkai
  Waihaha Haukapuanui Waihaha
Ngāti Te Aho Hīrangi Tūwharetoa i te Aupōuri Hirangi Road, Tūrangi
Ngāti Te Kohera Mōkai Pakake Taiari Tirohanga Road, Mōkai
  Ōngāroto Whaita Ōngāroto Road, Ātiamuri
Ngāti Te Mahau Te Mahau Te Mahau Prince of Wales Drive, Waihī
  Waihī Tapeka Prince of Wales Drive, Waihī
Ngāti Te Maunga Whanganui Bay Whanganui Bay, Lake Taupō
Ngāti Te Rama Te Toke Te Rama Te Toke Road, Reporoa
Ngāti Te Rangiita Ōruanui ( Te Kapa o te Rangiita ) Te Kapa o te Rangiita Ōruanui Road, Ōruanui
  Waiteteko Te Kapua Whakapipi SH 1, Waiteteko
Ngāti Te Urunga Nukuhau Rauhoto Pitiroi Street, Nukuhau
Ngāti Tiherau Papaakai Rākeipoho Lake Rotoaira Road, Rotoaira
  Waiotaka Rongomai Taniwha
Ngāti Tuataka Waitahanui Pākira Pakira Place, Waitahanui
Ngāti Turangitukua Hīrangi Tūwharetoa i te Aupōuri Hirangi Road, Tūrangi
Ngāti Turumakina Kauriki Te Ōhākī Pungapunga Valley Road, Ngā Puke
  Te Mahau Te Mahau Prince of Wales Drive, Waihī
  Waihī Tapeka Prince of Wales Drive, Waihī
Ngāti Tutemahuta Waitahanui Pākira Pakira Place, Waitahanui
Ngāti Tutetawhaa Waitahanui Bridge Waitahanui
Ngāti Waewae Pikiahu Tokorangi Tokorangi
Ngāti Wairangi Mōkai Pakake Taiari Tirohanga Road, Mōkai
Ngāti Whaita Mōkai Pakake Taiari Tirohanga Road, Mōkai
  Ōngāroto Whaita Ōngāroto Road, Ātiamuri
Ngāti Whanaurangi Waiteteko Te Kapua Whakapipi SH 1, Waiteteko
Ngāti Whaoa Mangahoanga ( Mataarae ) Mataarae Mataarae Marae Road, Reporoa
  Waimahana Rahurahu Mihi Bridge, SH 5, Reporoa

Iwi Representative Organisations


Tūwharetoa Māori Trust Board


Resource Management Act consultation. Represents Ngāti Tūwharetoa as an "iwi authority" for the purposes of the Resource Management Act 1991.

Post-Treaty settlement governance entity. Post-Treaty settlement governance entity.

Tuhono authorised user organisation. Tuhono authorised user organisation.

Legal entity: Charitable Trust

Governance structure: Ten members elected by postal vote

Secretary: Rakeipoho Taiaroa

Chairperson: Te Ariki Ta Tumu Te Heuheu

Secretary: Rakeipoho Taiaroa

Postal Address:
PO Box 87,
Tūrangi 3353.

Physical Address:
Town Centre,
Tūrangi.

Phone: 07 386 8832

Fax: 07 386 8235

Email: trish@tuwharetoa.co.nz

Website: http://www.tuwharetoa.co.nz/



Ngāti Tūwharetoa Fisheries Charitable Trust


Mandated iwi organisation in the Māori Fisheries Act 2004. Mandated iwi organisation in the Māori Fisheries Act 2004.

Tuhono authorised user organisation. Tuhono authorised user organisation.

Legal entity: Charitable Trust

Governance structure: Six trustees: iwi members elect one nominee in each of four wards, and elect one of at least two professional trustees nominated by Tuwharetoa Maori Trust Board and one of at least two nominated by Ngati Tuwharetoa (Bay of Plenty) Settlement Trust.

CEO: Dean Stebbing

Chairperson: Te Kanawa Pitiroi

Secretary: Paula Rihia

Postal Address:
PO Box 126,
Taupō 3351.

Physical Address:
63 - 67 Waikato Street,
Opepe Farm Trust Complex,
Taupō.

Phone: 07 377-3176

Fax: 07 377 4326

Email: info@ntf.maori.nz

Website: http://www.ntf.maori.nz



Tūwharetoa Settlement Trust


Post settlement governance entity in the Central North Island Forests Iwi Collective Settlement. Post settlement governance entity to represent Ngāti Tūwharetoa interests in the Central North Island Forests Land Collective Settlement 2008.

Tuhono authorised user organisation. Tuhono authorised user organisation.

Governance structure: Eight elected trustees: five appointed to represent forestry hapū interests and three to represent iwi interests

Secretary: Stephen Asher

Chairperson: Te Ariki Ta Tumu Te Heuheu

Postal Address:
189 Tautahanga Road,
Tūrangi 3334.

Physical Address:
189 Tautahanga Road,
Tūrangi.

Phone: 07 386-0746

Fax: 07 386-0747

Email: info@tst.maori.nz

Website: http://tst.maori.nz


Ngāti Tūwharetoa Hapū Representative Organisations


Ngāti Turangitukua Charitable Trust (Ngāti Turangitukua)


Post Treaty settlement governance entity No other information available

Legal entity: Charitable Trust

Chairperson: Te Ngaehe (Ned) Wikaira

Secretary: Frances Beattie

Postal Address:
PO Box 221,
Tūrangi 3353.

Physical Address:
130 Atirau Road,
Tūrangi.

Phone: 07 386-6630

Fax: 07 386-6631

Email: NgatiTurangitukuaTrust@xtra.co.nz

Website: http://www.turangitukua.co.nz



Tuaropaki A Trust (Mokai Marae) (Ngāti Haa, Ngāti Moekino, Ngāti Wairangi)


Resource Management Act consultation. Represents the hapū for the purposes of the Resource Management Act 1991.

RMA Note: Relevant Local Authority: Taupo District Council

RMA Contact: Ngaire George Ph: 07 347 7305 Email: ngaire.george@xtra.co.nz

Postal Address:
361 Clayton Road,
Pukehangi,
Rotorua 3015.

Physical Address:
Mokai Marae,
Forest Road,
Mōkai.

Phone: 07 347 7305

Email: ngaire.george@xtra.co.nz